janvandersangen-piano-2

Jan van der Sangen

Destijds, begin 80er jaren, toen voormalig pakhuis Het Veem omgetoverd werd in een bedrijfsverzamelgebouw in eigen beheer, richtte pianorestaurateur Jan van der Sangen daar een compleet pianoatelier in onder de naam Toets Des Tijds. De opzet hiervan was: nieuwbouw, restauratie en onderhoud, advies & studie van zowel moderne als historische piano’s. Vanaf 1990 werkte dit atelier veel samen met de toenmalige ‘Nestor van de Amsterdamse Pianorestauratie’: wijlen Rien Hasselaar. In zijn atelier aan de Prinsengracht werden vooral piano’s uit de periode vóór 1850 gerestaureerd om ze weer goed bespeelbaar te maken met name voor jonge fortepianisten. Het toenmalige Sweelinck-conservatorium huisvestte het grootste deel van de collectie van Hasselaar, waaronder een aantal zeer vroege Weense vleugels en in Amsterdam gebouwde tafelpiano’s.

De expertise van het Toets Des Tijdsatelier betrof toen voornamelijk instrumenten uit de periode ná 1850, tot en met de moderne vleugel. Door de intensieve samenwerking tussen beide ateliers konden bij Toets Des Tijds uiteindelijk twee nieuwbouwkopieën gerealiseerd worden: een eikenhouten kopie van een vroege fortepiano à la Walter 1795 en een getrouwe kopie van een Weense vleugel van Joseph Böhm 1825. Deze nieuwbouwprojecten vonden plaats tussen begin 1990 en 2000. Bij het bouwen bleek overigens hoe voortreffelijk de diversiteit van kleine ambachtelijke bedrijven in het Veem van dienst was voor de bouwers van deze kopieën: meubelmakers en metaalbedrijven leverden belangrijke onderdelen voor de beide instrumenten.

De fraaie Walter-kopie werd later verkocht aan de Academía de Música Antiqua in Mexico stad; de Böhm-kopie bleef via het Toets Des Tijds beschikbaar voor gebruik in de sinds 2006 opgezette concertserie in de ruimte van de vide, pal voor de toegangsdeuren van het restauratieatelier. Ook de drie andere vaste vleugels van het atelier, de IBACH uit 1905 en de Broadwood-vleugels uit 1848 en 1873 worden regelmatig gebruikt voor die concerten.